جویان می‌شود؛ نتایج این تحقیق حاکی از آن است که اثر القای خلق مثبت به شیوه خواندن جملات مثبت و تصویر سازی ذهنی مثبت منجر به افزایش میزان امید به آینده در دانشجویان شده است. که این یافته ها، بسیار نویدبخش بوده و نشان دهنده ارزش بالقوه برنامه های آموزشی مبتنی بر روان شناسی مثبت بطور عام و افزایش امید به طور ویژه است. این یافته ها با نتایج پژوهش های چیونزو همکاران(۲۰۰۱)، هنکینز۱۵۱(۲۰۰۴)، هو و همکاران(۲۰۰۹)، ونگ و لیم(۲۰۰۹)، آلبرتو و جوینر(۲۰۰۸)، وندرولدن و همکاران(۲۰۰۶)، لی(۲۰۰۶)، ترنزو و پینتو(۲۰۰۳)، کاترین(۲۰۰۱)، تراسی(۲۰۰۱)، اشپیگل، بلوم و گوتهی(۱۹۹۷)، تیلر و براون(۱۹۹۴)، تیزدل و راسل(۱۹۸۳)، اسنایدر و همکاران(۱۹۹۷)، اسنایدر و همکاران(۱۹۹۶)، اسنایدر و همکاران(۲۰۰۰)، اسنایدر و لوپز(۲۰۰۵)، ریچارد و ویتاکر (۱۹۹۰)، شنون و اتویل (۲۰۰۰)، سیاروچی(۱۳۸۳)، رز(۲۰۰۱)، کنت، یون و تاتیا(۲۰۰۳) آمبادی و گری(۲۰۰۲)، فقیهی و عابدی(۱۳۸۹)، اسدالهی(۱۳۸۶)، خدایاری فرد و همکاران(۱۳۸۶)، رفیعی نیا، آزاد فلاح، فتحی آشتیانی، رسول زاده طباطبائی(۱۳۸۶)، موحد(۱۳۸۲)، یعقوبی و محققی(۱۳۹۰) و نیک رو(۱۳۸۹) همسو بوده و با آنها همخوانی دارد.
بنابراین تبیینی که در این رابطه میتوان نوشت این است که از آنجایی که آموزش خلق مثبت به افراد کمک می‌کند تا از طریق اندیشیدن در معانی و مضامین، علاوه بر تقویت خوش‌بینی، با شناسایی نقاط قوت و توانمندی‌‌های خویش، بتوانند امیدواری بیشتری کسب نمایند و بر این اساس، چشم انداز خوش بینانه‌تری از آینده خود داشته باشند. دیدن آیند‌ه‌ای روشن می‌تواند قدرت تحمل مشکلات را افزایش داده و تلاش افراد را برای دستیابی به اهداف، مضاعف نماید.
توجه به نقاط قوت و تجارب خوب و شیرین گذشته، احتمال بروز برداشت‌‌های شخصی مثبت‌تر را از خویش افزایش می‌دهد. همین امر ‌موجب می‌شود که افراد قادر به پذیرش مسئولیت بیشتر در قبال اعتبار و ارزش خود شوند و به درک کامل و بهتری از خویشتن نایل آیند. شیوه ی مثبت نگری به گونه‌ای است که سبب می‌شود فرد وضعیت خود را با برداشت‌‌های شخصی مثبت‌تر تشریح کند. به ویژه زمانی که از فرد خواسته می‌شود اعتبار هریک از نقاط قوت خویش را با ارائه ی دو معیار به اثبات برساند؛ اولین معیار عبارت است از ارائه شواهدی دال بر وجود شباهت‌ها و همانندی ها؛ از فرد خواسته می‌شود تا حداقل سه تجربه ی خوب خود را ذکر کند که در آن‌ها نقاط قوت مورد بحث، عامل اساسی بروز آن حادثه خوب بوده است. دومین معیار این است که شخص به روشنی بتواند علت رجحان مشخصی را برای استفاده از آن نقاط قوت خاص در آن شرایط و حوادث ذکر کند. وقتی افراد گروه به بررسی تعدادی از حوادث مشابه و تجارب خوب خود می‌پردازند و قدرت بیان و توجیه این تجارب را پیدا می‌کنند(یعنی می‌توانند برداشت‌‌های شخصی خود را از خویشتن تبیین کنند و علت تمایز این تجارب از تجربه‌‌های دیگر را توجیه کنند)، همگام با افزایش تعداد تجارب خوب، نظام برداشت‌‌های شخصی آنان گسترش و تعمیم می‌یابد. از این پس، قادر به توصیف و تشریح خویشتن به گونه‌ای مثبت‌تر خواهند بود.
تیلر و همکاران(۲۰۰۰) در این زمینه بیان می‌کنند که، اگر ادراکات عادی انسان با یک مفهوم مثبت از خود و از کنترل شخصی و یک دیدگاه خوش‌بینانه، حتی کاذب در مورد آینده همراه شود، نه تنها در اداره ی زندگی، بلکه در کنارآمدن با حوادث بسیار استرس زا و تهدید کننده ی زندگی، مانند مرگ همسر و طلاق، به افراد کمک می‌کند.
سلیگمن(۱۹۹۸) نیز معتقد است آموختن این‌که پس از هر شکست، چگونه مسیر افکار خود را به سمت خوش بینی سوق دهیم، مهارتی دائمی به ما می‌دهد که بتوان بر افسردگی و ناامیدی غلبه نماییم. همچنین ما را یاری می‌‌کند که از سلامت بیشتری برخوردار باشیم. این مهارت در حل مشکلات، غلبه بر یأس و ناامیدی، بهبود بیماری ها، سلامت روانی و جسمانی انسان مؤثر است.
پیترسن۱۵۲(۲۰۰۰) نیز بیان می‌دارد که خوش‌بینی با خلق مثبت و اخلاق خوب رابطه دارد. خوش بینی با پشتکار، شهرت عمومی، موفقیت تحصیلی، ورزشی، نظامی، شغلی، سیاسی و خانوادگی، سلامت و حتی طول عمر و فقدان ضربه‌‌های عاطفی رابطه مثبت نشان داده است.
در راستای آزمون فرضیه دوم پژوهش که مبنی بر این است که:
تأثیرپذیری امید دختران نسبت به پسران ازروش های القای خلق مثبت بیشتر است؛ نتایج نشان داد که با وجود اینکه میزان تأثیر القاء خلق مثبت به روش تصویرسازی ذهنی بر افزایش امید، در دانشجویان دختر و پسر تفاوت معنیداری ندارد اما میزان تأثیر القاء خلق مثبت به روش خواندن جملات مثبت، بر افزایش امید، در دانشجویان دختر به طور معنیداری بیشتر از دانشجویان پسر است که این نتایج با نتایج پژوهشهای اسدالهی(۱۳۸۶) و شیرین زاده(۱۳۸۵) همسو میباشد ولی با نتایج تحقیق هاشمی و همکاران(۱۳۹۰) همسو نیست.
بنابراین تبیینی که در این رابطه میتوان بیان کرد این است که بیان تجارب «مثبت» و «خوب» خود و دریافت بازخورد سایر اعضای گروه، از قوی‌ترین مراحل روش مثبت نگری در شناخت توانایی‌‌های قابل اتکاست. از آنجایی که بین تواناییهای دو گروه مردان و زنان به صورت خدادادی و ژنتیکی تفاوت وجود دارد زنان استعدادهایی دارند که سبب تسهیل ارتباط آنان با دیگران می شوند(روژه،۱۳۷۰)، از نظر روانی و جسمانی زودتر از مردان به بلوغ می رسند، مهارت های کلامی و به ویژه سیالی کلامی در آنان بیشتر و بهتر ا
ست(هاید،۱۳۷۷)، به مراقبت و توجه از دیگران تمایل نشان می دهند و توانایی زیباشناسی آن ها نسبت به مردان بیشتر است(بنوات،۱۳۷۷). از این رو تصور می شود که این تفاوت در القای خلق مثبت به روش خواندن جملات مثبت سرچشمه گرفته از این تفاوتها بوده باشد.
بنابراین می توان گفت که امید، سازه ای است که در روان شناسی مثبت به عنوان یک مفهوم پایه شناخته می شود و در صورت افزایش آن، یک سپر محافظتی قوی شناختی – انگیزشی در برابر خلق پایین ایجاد می شود که خود به افزایش سلامت روانی منجر می شود. دانشجویان هم که در حساس ترین مراحل زندگی به سر می برند و با دغدغه هایی چون دوری از خانواده، تأمین مخارج، درگیری های هیجانی- عاطفی، آینده شغلی و… درگیر هستند، نیازمند داشتن این سپر محافظتی می باشند. از طرف دیگر، تدوین یک برنامه که بتوان با آن امید را افزایش داد، یک اصل اساسی در آموزش است. در این پژوهش نشان داده شد که اولا می توان برای امید یک برنامه آموزشی طراحی کرد و ثانیا یک روش دقیق و برنامه مدار باعث تغییر در عناصر آن می شود.

۳-۵ محدودیتهای پژوهش
عمدهترین محدودیتهای این پژوهش عبارتند از:
• از جمله محدودیتهای اجرایی این پژوهش این است که جامعه آماری پژوهش محدود به دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا همدان در سال ۹۳-۱۳۹۲ میباشد و دانشجویان دانشگاههای دیگر را دربر نمیگیرد.
• جامعه آماری پژوهش محدود به دانشجویان دوره کارشناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان در سال ۹۳-۱۳۹۲ میباشد و دانشجویان مقاطع بالاتر دیگر را دربر نمیگیرد.
• از دیگر محدودیتهای پژوهش این میباشد که تنها از آزمون امید اسنایدر برای سنجش میزان امید استفاده شده است.
۴-۵ پیشنهادها
۱-۴-۵ پیشنهادهای پژوهشی
به پژوهشگران علاقمند در این زمینه پیشنهاد می شود که:
• تأثیر آموزش القای خلق مثبت را در جامعه های دیگر مورد بررسی قرار دهند.
• تأثیر آموزش القای خلق مثبت را در دانشجویان مقاطع بالاتر تحصیلی مورد بررسی قرار دهند.
• تأثیر سایر عوامل تهدیدکننده امید را در دانشجویان مورد مطالعه قراردهند.

متن کامل در سایت سبز فایل


دیدگاهتان را بنویسید